با سلام و آرزوی موفقیت به اطلاع دانشجویان عزیز می رساند که پیرو درخواست های عزیزان

این بخش از سایت به ارایه راهنمایی و تبادل نظر جهت ادامه تحصیل عزیزان می پردازد....

با امید به شادکامی دوستان

یکی از مسایل نازایی مربوط به خانم ها عفونت است. عفونت ها می توانند قسمت های مختلف دستگاه ژنیتال داخلی یا خارجی زن را درگیر کنند.
دستگاه تناسلی زنان به دو قسمت داخلی و خارجی تقسیم می شود.
بخش های خارجی نظیر واژن و دهانه رحم بیشتر در معرض آلودگی هستند. عفونت این مناطق تاثیر زیادی بر روی زایایی زن ایجاد نمی کند و به درمان های ساده پاسخ می دهند.
    

دستگاه تناسلی داخلی شامل رحم، لوله های رحمی و تخمدان ها است. اساساً نوع باکتری و میکروبی که این قسمت ها را آلوده می کند با نوع آلودگی ژنیتال خارجی متفاوت است. راه آلودگی به این میکروب ها نیز متنوع است نظیر تماس جنسی آلوده، خون و….
مهمترین عارضه این عفونت ها امکان بسته شدن و آسیب لوله های رحمی است. زیرا وجود لوله های رحمی برای انتقال تخمک و باروری آن توسط اسپرم ضروری است.
عفونت لوله های رحمی حدوداً ۱۰ درصد نازایی ها را تشکیل می دهد.

علایم این عفونت ها بر خلاف عفونت های دستگاه تناسلی خارجی دیر بروز می کند. ممکن است در موارد خفیف تا متوسط هیچ علامتی از نظر بالینی نداشته باشند.
بنابراین پیشنهاد می شود خانم ها هر ۶ ماه تا یک سال برای کنترل سلامتی نزد متخصصین زنان مراجعه کنند.

گاهی عفونت های داخلی به صورت حاد، ناگهانی و شدید به صورت تب، ترشحات واژینال و... ظاهر می شود که اگر تشخیص داده نشوند در سال های بعد یعنی هنگام مراجعه خانم برای درمان نازایی با گرفتن عکس رنگی سابقه یک عفونت در سال های قبل مشاهده می شود که باعث بسته شدن لوله ها می شود و در بعضی موارد بدون ایجاد علایم بالینی عوارض بدی بر جا می گذارد.

اجسام خارجی نظیر آی.یو.دی (IUD) تامپون ها و… عواملی هستند که بدن را مستعد عفونت می کنند. البته در صورت کنترل های مرتب درصد ابتلا کاهش پیدا می کند. بیماری های عفونی نیز از طریق خون با منشأهای مختلف می توانند مشکلاتی را ایجاد کنند. از این قبیل عفونت ها می توان سل را نام برد که در کشور ما در موارد نادری مشاهده می شود. ولی در افراد مهاجری که از سایر کشورها آمده اند موارد بیشتری دیده شده است. ویروس HIV نقشی در نازایی ندارد.
اما به دلیل سرکوب شدن سیستم ایمنی در این بیماری، در نتیجه مستعد شدن بیمار به عفونت های مختلف می تواند به طور غیرمستقیم باعث نازایی شود.
 
عفونت های سیستم تناسلی داخلی علایمی را به دنبال دارد ، دردهای زیرشکم معمولاً شایع است، دردکمر، ترشحات واژینال و در صورت همراه شدن با عفونت ژنیتال خارجی سوزش، خارش هم دیده می شود.


گاهی اوقات نیز بی نظمی هایی در پریود دیده می شود. عفونت رحمی با ایجاد خراش ها و زخم باعث ایجاد خونریزی ها و لکه هایی وسط سیکل ماهانه می شود. در مراحل حاد بیماری تب وجود دارد ولی در مواقع مزمن دیده نمی شود.

● پیشگیری از بروز عفونت های تناسلی

 در صورت استفاده از عوامل مستعدکننده عفونت نظیر آی. یو. دی (IUD) باید به طور مرتب تحت نظر پزشک باشند و در صورت مشاهده عارضه ای خاص زودتر از موعد مقرر نزد پزشک مراجعه کرده و از تماس های جنسی آلوده پرهیز کنند. در صورت مشاهده علایم عفونت به موقع نزد پزشک مراجعه کنند. علاوه بر آن تمامی خانم ها کنترل های شش ماهه تا یک ساله نزد پزشک متخصص زنان داشته باشند. مسیله مهم در این زمینه آموزش به جوانان است. آگاهی بهترین راه پیشگیری است.

● درمان
بنا بر اظهارات متخصص زنان در بسیاری از موارد برای این گونه عفونت ها درمان خاصی وجود دارد. نازایی مطلق در اثر عفونت ها با توجه به پیشرفت تکنیک های باروری دیده نمی شود. در کل این عفونت ها باروری خود به خودی را کاهش می دهند اما نازایی مطلق وجود ندارد.

در اکتوپی ، بیضه از مسیر نزولی طبیعی خود منحرف شده و در کریپتوکیدیسم حرکت آن در مسیر نزول طبیعی ، متوقف می شود . مناطق اکتوپیک عبارتند از :

1- نا حیه  اینگوینال سطحی 2- ناحیه ی پرینه 3- ناحیه فمورال که بیضه در مثلث اسکارپا ، در ناحیه سطحی عروق رانی قرار دارد 4- ناحیه آلتی که بیضه در زیر پوست و ریشه الت قرار دارد 5- نزول عرضی یا پارادوکس 6- ناحیه لگنی

کریپتوکیدیسم یک طرفه شایع تر از دوطرفه است . در نوزادان فول ترم میزان شیوع کریپتوکیدیسم 4/3%  است که نیمی از این موارد در ماه اول زندگی نزول می کنند . میزان شیوع در افراد بالغ 7-8% است . در نوزادان نارس میزان شیوع کریپتوکیدیسم 30% می باشد . بعضی از موارد کریپتوکیدیسم در زمان بلوغ نزول می کنند .

اتیولوژی :

علت نزول ناقص بیضه مشخص نیست . دراین رابطه احتمالات زیر مطرح شده است :

1-      نقص در گوبرناکولوم بیضه 2- نقص داخلی بیضه 3- کمبود تحریک هورمونی با گنادوتروپین ها .

علامت شاخص اکتوپی یا کریپتورکیدیسم فقدان یک ی اهر دو بیضه در اسکرتوم است . در کریپتوورکیدیسم دوطرفه ، بیمار بالغ ممکن است با ناباروری مراجعه کند . در نزول ناقص حقیقی ، اسکروتوم درسمت مبتلا اتروفیک است . بیضه ها قابل لمس نیستند و در سمت درگیر فتق اینگوینال وجود دارد .

بررسی 17 کتواستروئید در ادرار ، گنادوتروپین ها و سطح سرومی تستوسترون به کشف علت کریپتورکیدیسم کمک می کند  

مفید ترین یافته برای اثبات بیضه و تعیین محل ان ونوگرافی انتخابی بیضه است . سی تی اسکن در دوران بلوغ و سونوگرافی برای بیضه های موجود در کشاله ران و فتق ها مفید است و MRI برای بیضه های غیر قابل لمس کمک کننده است .

درمان :

از انجا که تغییرا نسبی بیضه نزول نکرده در سن یکسالگی قابل مشاهده است ، بایستی دراین سن اقدام به قرار دادن بیضه در داخل اسکرتوم کرد . سن مناسب برای درمان هورمونی 5 سالگی است ولی درسن 3 سالگی نیز قابل انجام است . HCG ازراه عضلانی با دوز 1500 واحد به ازای هرمتر مربع از سطح بدن یک روز در میان یا سه بار درهفته تا مجموع 9 تزریق ، تجویز می شود . LHRH نیز در درمان بیضه نزول نکرده موثر است . اگر هورمون تراپی با شکست مواجه شود یا اگر فتق اینگوینال وجود داشته باشد باید فورا ارکیوپکسی و هرنیوپلاستی انجام گیرد .

پیش اگهی :

علی رغم ارکیوپکسی در سن مناسب ،در  20% مردان مبتلا به بیضه نزول نکرده یکطرفه ، ناباروری مشاهده می شود . در مورد بیضه های نزول نکرده دوطرفه شانس باروری ضعیف است . در بیماران مبتلا به کریپتورکیدیسم درمان نشده در مقایسه با مواردی که بیضه ها نزول طبیعی داشته اند ، اسپرم با غلظت کمتر و کیفیت بدتر تولید می شوند .

علل سقط تکراری

۱-اختلالات رحمی     ۲- نارسائی دهانۀ رحم     ۳- عفونت ها      4-اختلالات اندوکرین     5-  علل هورمونال  6-اختلال فاکتور های ایمونولوژیک   7- اختلالات پلاکتی و فاکتورهای انعقادی خون( ترومبوتیک)  8- اختلالات ژنتیک و کروموزومی     9- فاکتورهای محیطی و فاکتورهای عصبی و غیره.

در ادامه هر کدام از اختلالات فوق مورد بررسی  بیشتر قرار می گیرد:

۱-اختلالات رحم شامل اختلالات مادرزادی در ساختمان رحم و فیبروم رحم و چسبندگی رحم می باشد. علت سقط در زنانی که دارای ناهنجاری رحمی هستند بدرستی معلوم نیست اما غالبا کاهش خونرسانی رحم 0چون با روند طبیعی لانه گزینی و تشکیل جفت تداخل میکند) و کاهش حجم حفره رحم میدانند . این اختلال با سونوگرافی قابل تشخیص است .

اختلالات مادرزادی رحم که حدود ۱۵درصد سقط های تکراری را شامل می شود و نخستین علت شناخته شدۀ سقط تکراری است.

این اختلال به صورتهای مختلف است:

• رحم با دیوارۀ اضافی داخل حفرۀ آن( رحم سپتوم دار)- این یک اختلال شایع و همراه با سقط تکراری است. ممکن است در ایجاد یک حاملگی موفق  اختلالی ایجاد نکند و ممکن است باعث سقط در سه ماهۀ اول یا سه ماهۀ دوم شود. و یا ممکن است باعث عدم حاملگی شود. تشخیص با سونوگرافی ،عکس رنگی رحم و سایر متدهای جدید از جمله هیستروسکوپی میباشد. درمان آن باعث حاملگی موفق با درصد بالا می شود.

• رحم دو شاخه و یک شاخه : رحم دو شاخه اغلب دربه ثمر رسیدن یک حاملگی مشکلی ایجاد نمی کند. برای رحم دو شاخ و یک شاخ جراحی توصیه نمی شود. در رحم یک شاخه بهترین راه تشخیص  MRI  است. و زمانیکه مادر در دوران بارداری از هورمون استروژن سنتتیک استفاده می کند ( دی اتیل استیل بسترول) باعث نقایصی در رحم جنین دختر می شود که در آینده می تواند باعث سقط های مکرر در آن دختر شود.

• چسبندگی داخل رحم(سندرم آشرمن): در اثر ضربه به بافت پوشاننده حفره رحم ایجاد می شود.این مشکل معمولا به دنبال یک کورتاژ نامنتاسب ویا عفونت به دنبال کورتاژ به وجود می آید و در نتیجه به علت تنگی حفره و نداشتن بافت کافی جهت پاسخ به هورمونهای رحمی،امکان بارداری کاهش می یابد. با جراحی و درمان داروئی امکان بهبودی وجود دارد.

• فیبروم رحم:بسیاری از خانمها با فیبروم یک باروری نرمال و بدون عارضه دارند. ایجاد سقط در میوم رحم بسته به سایز و جایگزینی آن در رحم است.میوم های داخل حفره رحم بیشتر از سایر انواع آن ایجاد سقط می کنند . معمولا ایجاد مشکل در ابتدای باروری است، میوم باعث کاهش خون رسانی به محل کاشته شدن تخمک بارور شده می شود،و درصورتیکه بزرگ باشد، با ایجاد کاهش فضا مانع رشد محصولات بارداری شده و سر انجام باعث از بین رفتن آن می گردد و تقریبآ همیشه با خونریزی در دوران بارداری همراه می باشد.در صورت تشخیص قبل از بارداری با تکنیکهای مدرن جراحی قابل درمان است.

۲-نارسائی دهانۀ رحم یا بی کفایتی سرویکس: دهانۀ رحم (یا سرویکس) ضعیف باعث سقط تکراری می شود، و معمولآ به صورت باز شدن زودرس و ناگهانی و بدون درد دهانۀ رحم بوده و ایجاد زایمان زودرس می کند،که معمولآ در سه ماهۀ دوم بارداری رخ میدهد . درمان آن توسط دوختن دهانۀ رحم(سرکلاز) است.

۳-عفونت ها: ابتلاء مادر به عفونت هایی مثل توکسوپلاسموز- سرخجه- ویروس هرپس- تب خال- و شاید مالاریا و سل و غیره امکان سقط تکراری را بالا می برد. بیماریهای شدید مادراز جمله بیماریهای قلبی شدید ، بیماری خونی شدید،سرطان و بیماریهای التهابی روده میتواند باعث سقط های مکرر شود . ازمایشات شامل:

Toxoplasma IgA ,IgM                                         

Listeria IgA , IgM                                            

Rubella IgA , IgM                                            

CMV IgA , IgM                                                

4- اختلالات اندوکرینی: LPD یا نقص در فاز لوتئال سبب میشود تا تخمدان عملکرد خوبی نداشته باشد و پرو ژسترون کافی تولید نشود یا اینکه تاثیر نامناسبی را پروژسترون روی اندومتر بگذارد.

زیادی LH  و وضعیتی که در ان هورمون مردانه زیاد ترشح میشود هم میتواند باعث سقط شود .

5-علل هورمونال: بیماریهائی مثل کم کاری و پرکاری تیروئید – دیابت کنترل نشده- تولید ناکافی پروژسترون – پرولاکتین بالا، باعث سقط تکراری میشود. خانم های با تخمدان پلی کیستیک به علت افزایش انسولین بالا در آنها و آندروژن بالا ریت بیشتری از سقط تکراری دارند. و آزمایشهای زیر در انها باید بررسی شود:

FBS –TSH-T3-T4-PRL-LH-Progestrone - Testostrone                       

6-اختلال فاکتورهای ایمونولوژیک:احتمال سقط جنین در زنان مبتلا به لوپوس 10تا50درصد گزارش شده است.همراهی لوپوس با سندرم انتی فسفولیپید بیشترین خطر سقط را در پی دارد تا 50 در صد و احتمال سقط مجدد 85% است . سندرم آنتی فسفولیپید که یک مورد شایع و شناخته شدۀ سقط تکراری است. در این نوع اختلال ،از دست رفتن جنین به علت لخته شدن خون در عروق جفت تازه تشکیل شده است . بیشترین زمان از دست رفتن جنین در سه ماه اول بارداری است، ولی میتواند در سه ماه دوم و سوم نیز باشد. قابل توجه است که بسیاری از خانم ها با این اختلال هیچ مشکلی در بارداری ندارند، درحالیکه عده ای دیگر با همین اختلال دچار عوارض بارداری از جمله سقط مکرر می شوند. این اختلال ۱۵% شانس سقط عادتی را بالا می برد. در این افراد باید آزمایشات زیر انجام شود:

 ANA - Anti Sm - Anti phospholipids - Anti DSDNA                         

وآنتی بادیهایLA - aCL

 7-اختلالات پلاکتی و فاکتور های انعقادی خون (ترومبوتیک) : در اینجا نقایصی در فاکتور های ۹و۱۰ و سایر فاکتورهای انعقادی خون وجود دارد و باعث میشود فیبرین تولید شده،جهت کاشته شدن تخمک بارور شده در نسوج رحمی ناکافی بوده و باعث ایجاد لخته در عروق مربوط به جفت در همان ابتدای بارداری شود و در نتیجه جنین نو پا تغذیه ی کافی جهت زنده ماندن نداشته و از بین برود. این اختلال %۵۰ تــا۶۰ % سقط های تکراری را ایجاد می کند. بخوبی قابل درمان است وتا ۹۸% احتمال بارداری موفق وجود دارد. این در صورتی است که پزشک تشخیص دهد و درمان کند. سقط تکراری بعلت اختلالات انعقادی وپلاکتی دو مکانیسم دارد: اول-تمایل به خونریزی در بارداری زیاد می شود، و با از دست رفتن خون امکان بارداری به ثمر رسیده کم می شود. دوم- زیاد شدن استعداد ایجاد لخته در عروق (ترومبوز عروق و بسته شدن آنها).

اختلالات انعقادی یک علت شایع از دست رفتن جنین است. درمان با آسپیرین و هپارین و کورتن طبق دستور پزشک صورت گرفته و ریت موفقیت بسیار بالا است.

8- اختلالات کروموزومی : مشاوره ژنتیک به تشخیص سقط در این افراد کمک می کند.

بر اساس آمارهای موجود, ۳۵% موارد نا باروری زوجین مربوط به مردان است. یک مرد سالم در هر نوبت انزال ۱۲۰ تا ۶۰۰ میلیون اسپرم خارج می کند و در طول زندگی خویش حدود ۴۰۰ میلیارد اسپرم تولید می کند. شایعترین علت ناباروری مردان, عدم توانایی آنان در تولید تعداد کافی اسپرم های سالم است.

همچنین مردان ممکن است در رساندن اسپرم به واژن زن مشکل داشته باشند. این مشکل مربوط به سیستم تناسلی مردان است. در این موارد ممکن است اختلال مربوط به آلت تناسلی و بیضه ها باشد. (عدم تخلیه اسپرم). در بعضی از مردان ناهنجاری وجود دارد که در آن، بیضه ها در جای مناسب خود قرار نمی گیرد. همچنین ممکن است بیماری هایی سبب آسیب رساندن به سیستم تولید اسپرم در مردان شوند.

مشخصات اسپرم های طبیعی در مردان کدامند؟

- حجم کافی باید داشته باشند.

- باید فعال باشند.

- نباید به هم بچسبند.

- دارای اندازه و شکل مناسب باشند.

- قادر به نفوذ در تخمک باشند و بتوانند به آسانی در درون واژن و رحم حرکت کنند و خود شان را به تخمک برسانند.

اگر زوجین نتوانند پس از آمیزش مکرر صاحب فرزند شوند باید یک آزمایش تست منی مرد انچام شود.

مایع منی از چه ساخته شده است؟

منی سالم دارای ۱۲۰ تا ۶۰۰ میلیون اسپرم در هر نوبت انزال است. مایع منی علاوه بر اسپرم دارای آب, قند های ساده, مواد قلیایی (برای محافظت در مقابل محیط اسیدی میزراه مرد و محیط اسیدی واژن زن است. همچنین در مایع منی موادی به نام پروستاگلندین ها هستند که سبب انقباض رحم ولوله های تخمدانی می شوند. علاوه بر این موادی از قبیل ویتامین C, روی و کلسترول  نیز در مایع منی وجود دارند.

بطور کلی مایع منی سالم, فاقد مواد میکروبی, و آلوده کننده است.

در آزمایش چه مواردی اندازه گیری می شوند؟

× حجم مایع منی

× تعداد اسپرم (مقدار اسپرم در حجم معینی از مایع منی).

× اندازه وشکل اسپرم

× تحرک اسپرم (در صد اسپرم های فعال)

اکنون با استفاده از کامپیوتر تمام موارد فوق ارزیابی می شوند.

مایع منی سالم چه مشخصاتی دارد؟

حجم: ۳ میلی لیتر (بین ۲ تا ۶ میلی لیتر)

غلظت: ۲۰ میلیون یا بیشتر در هر میلی لیتر

تحرک/ ۵۰% فعال پس از ۲ ساعت

شکل طبیعی: ۶۰%

مایع منی معمولاً در عرض ۱ ساعت به صورت مایع در می آید.

PH: بین ۷ تا ۸٫

برای افزایش سلامتی برای تولید مثل چکار باید کرد؟

سیگار نکشید:

کشیدن سیگار معمولاً سبب کاهش تعداد اسپرم و تحرک ضعیف می شود. تحقیقات اخیر نشان دادند زمانی که هم مرد و هم زن سیگار می کشند, احتمال ناباروری تا ۶۴% بالا می رود.

مصرف حشیش :

 استفاده درازمدت از حشیش توسط مردان سبب کاهش اسپرم و سالم افزایش اسپرم و افزایش اسپرم ناقص می شود.

مصرف الکل:

 مصرف زیاد الکل سبب کاهش تولید اسپرم سالم توسط مردان می شود.

فعالیت شدید بدنی:

 فعالیت شدید بدنی سبب کاهش تولید اسپرم می شود.

ویتامین C:

 کمبود ویتامین C سبب می شود که اسپرم ها به هم بچسبند و این حالت سبب ۱۶% موارد ناباروری در مردان می شود.

مصرف آنتی بیوتیک ها:

 بعضی از آنتی بیوتیک ها به طور موقت سبب کاهش تعداد و تحرک اسپرم ها در مردان می شوند. بعضی از این آنتی بیوتیک ها شامل اریترومایسین, نیتروفورازون یا نیتروفورانتوئین هستند.

تماس با سموم در محیط:

 تماس با حشره کش ها, سموم آفت کش, حلال های آلی, سرب, تشعشعات یونیزه, فلزات سنگین و مواد شیمیایی سمی سبب کاهش قدرت باروری در مردان می شود. مردانی که در محیط شغلی خود با این مواد سرو کار دارند, (چاپخانه ها, سرب, سموم کشاورزی, دستگاههای رادیولوژی و … ) باید از پوشش ها و ماسک های محافظ استفاده نمایند.

تغذیه:

 سوء تغذیه و مصرف ناکافی غذاهای ضروری سبب اختلال در تولید و کار اسپرم ها می شود.

خنک نگه داشتن بیضه ها:

 بیضه ها نباید زیاد گرم شوند. سعی کنید شورت ها ی تنگ نپوشید. مردانی که مشکل ناباروری دارند, نباید از دوش آب گرم, سونا استفاده کنند و همچنین کار در محیط گرم برای آنها مفید نمی باشد.

فعالیت جنسی:

 فاصله گذاری در فعالیت جنسی (۳ تا ۶ روز در هفته), سبب افزایش حجم و قدرت باروری می شود. ولی اگر وقفه زیادی در فعالیت جنسی ایجاد شود, سبب می شود که اسپرم ها تخلیه شده و پیر و نا توان و کم تحرک شوند.

چه مواردی سبب اختلال در باروری مردان می شود؟

× کشیدن سیگار

× مصرف حشیش و مشتقات آن

× مصرف زیاد و دراز مدت الکل

× استفاده از داروهای استروئیدی آنابولیک (این داروها توسط افرادی که می خواهند دارای اندام های عضلانی حجیم شوند استفاده می شود, این داروها سبب می شوند که بدن نتواند هورمون تستوسترون را به طور طبیعی بسازد که سرانجام سبب کاهش تولید اسپرم خواهد شد. (بسیاری از ورزشکارانی که به عنوان دوپینگ از این داروها استفاده مکرر می کنند, دچار این مشکل خواهند شد).

× برخی آنتی بیوتیک ها (اریترومایسین, نیتروفورانتوئین و …)

× داروی سولفاسالازین (این دارو برای درمان اختلالات گوارشی به کار می رود.)

× داروی کتوکونازول (ضد قارچ)

× داروی آزولفیدین (Azulfidine) – این دارو برای درمان بیماری گوارشی کولیت اولسروبه کار می رود.

× واریکوسل (کلافی از وریدهای اضافی دور لوله منی بر را می گیرند و سبب گرمی بیش از حد آن، می شوند که این حالت سبب آسیب رسانی به اسپرم ها و کشتن آنها خواهد شد.

× عفونت دستگاه تناسلی (مثل التهاب پروستات, التهاب لوله های اپیدیدیم در بیضه, التهاب بیضه (ارکیت).

× بیماری اوریون, (که سبب آلوده شدن بیضه ها می شود).

× ضربات وارده به بیضه

× مصرف داروی دی اتیل استیل استرول (DES) توسط مادر در دوران بارداری (سبب کاهش اسپرم و ناهنجاری اسپرم می شود)

× تب

× شورت های سفت

× سونا, آب گرم, کار در محیط گرم

× تماس با آفت کش ها, حشره کش ها, اشعه ها, مواد رادیواکتیو, جیوه, بنزن, و فلزات سنگین.

× داروهای ضد سرطان (شیمی درمانی)

× نقص انسدادی در لوله منی بر

× صدمات وارده به کانال های اسپرماتیک در بیضه (به علت بیماری های سوزاک و عفونت کلامیدیا)

× سوء تغذیه و کم خونی, سل

× استرس شدید در زندگی